Career Path: เอก ประภากร เจริญสวัสดิ์


นักแปล ของบริษัท EQHO Communications

ประสบการณ์ 

– Tour Operator บริษัทนำเที่ยว

– อาจารย์สาขาวิชาภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งหนึ่ง

– แปล UI/เขียนคำบรรยายไทย เกม Concrete Genie เกมใน PS4

– แปล UI/เขียนคำบรรยายไทย เกม The Last of Us Part II 

– บรรณาธิการแปล, แปล UI/เขียนคำบรรยายไทย เกม Cyberpunk 2077

จากที่เคยต้องงม ต้องหาบทสรุปมาวางข้าง ๆ เพื่อเล่นเกมที่เราไม่เข้าใจภาษา ทุกวันนี้เกมที่มาพร้อมภาษาไทยกำลังมีมากขึ้นเรื่อย ๆ คุณเอกคือหนึ่งในผู้ที่เชื่อมความเข้าใจของเราเข้ากับเกมดัง ๆ มากมาย และนี่คือส่วนหนึ่งของชีวิตการทำงานเป็นนักแปลวิดีโอเกม

รักสิ่งที่ทำ ทำสิ่งที่รัก

“ที่ผมมาทำงานนี้เนื่องจากส่วนตัวเป็นคนชอบเล่นเกมอยู่แล้วครับ แล้วทักษะในเรื่องของภาษาผมก็ถนัดในเรื่องการแปลมากที่สุด สมัยเรียนปริญญาตรี เกรดวิชาแปลมันดีกว่าวิชาอื่นๆ(หัวเราะ) และเราก็รู้สึกสนุกกับการถ่ายทอดจากภาษาหนึ่งไปอีกภาษาหนึ่ง แล้วเกมที่เป็นสิ่งที่เราชอบ”

“งานแปลเกมงานแรกที่ได้ทำ ก็ประมาณครึ่งปีได้แล้วครับ เกมนี้ชื่อ Concrete Genie เป็นเกมแนวแพลตฟอร์มแอคชั่น ผสมกับพัซเซิ่ล เน้นเด็กเป็นกลุ่มเป้าหมายหลัก เกมให้เราวาดรูปแต่งเติมรูปตามจินตนาการแบบนั้นครับ”

นำเที่ยวสู่โลกใหม่

“ก่อนหน้าจะมาเป็นนักแปล ผมเคยเป็น Tour Operator ของบริษัทนำเที่ยว และเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย สอนในสาขาวิชาภาษาอังกฤษอยู่ช่วงหนึ่ง ก็ออกจากการเป็นอาจารย์ และเริ่มทำงานแปลเต็มตัว ช่วงแรกที่เริ่มทำงานแปล จะเป็นการแปลเว็บไซต์ แอพพลิเคชั่นมาก่อน จากนั้นก็เลื่อนมาเป็นทำซับไตเติลให้ซีรีส์ ซับฯรายการทีวี และก็หนัง ส่วนในงานแปลซับฯเกม เกมแรกที่ทำก็ประมาณปีครึ่งได้แล้ว”

“ในเกม Cyberpunk 2077 ผมรับหน้าที่เป็นคนแปลหลัก และบรรณาธิการ ในตัวหน้าที่ของบรรณาธิการคือต้องรับหน้าที่มาปรับคำแปลจากนักแปลคนอื่น ถึงแม้จะเป็นบรรณาธิการหลักแต่ก็มีบรรณาธิการที่เป็นผู้ช่วยด้วย เพราะงานนี้ไม่ได้แปลแค่คนเดียว ในเกมหนึ่งก็จะใช้คนแปลหลายคนเช่นกันครับ แล้วแต่ละคนก็จะมีภาษาที่ใช้สไตล์ต่างกัน บรรณาธิการก็จะต้องคอยมาช่วยดูและช่วยเกลาภาษาให้ไปในทิศทางเดียวกันด้วย”

อรรถรสหน่อย

“ถ้าเอาไปเปรียบเหมือนกับการที่บ้านเรามีแปลซับฯ ไทย หรือ พากษ์เสียงไทย มันจะเพิ่มอรรถรสในการรับรู้ของผู้ที่รับสารด้วย ยกตัวอย่าง หนังที่พากษ์โดยทีมพันธมิตร ถ้ามันเป็นหนังคอเมดี้ เขาจะเพิ่มเนื้อหาบางส่วนที่มันต้องปรับ เพราะบางครั้งมุกที่ต้นฉบับใช้ คนไทยอาจจะไม่เข้าใจ เขาก็จะใส่มุกที่คนไทยเข้าใจเข้าไปในหนัง อาจจะไม่เกี่ยวกับเนื้อเรื่องไปเลย แต่ว่ามันไม่ทำให้หลุดบริบท ซึ่งมันก็ช่วยเพิ่มอรรถรส ให้คนรับสารรู้สึกว่า “เออ ตรงนี้มันสนุกขึ้นนะ” อะไรแบบนี้”

“อีกอย่างอันนี้คิดแทนลูกค้าเลยนะ เกมหลายๆเกมมันจำเป็นต้องอ่านเยอะ แล้วถ้าคนที่เขาไม่ได้รู้หรือเก่งภาษาอังกฤษเขาอยากจะเล่น แต่เล่นแล้วไม่เข้าใจ ก็จะไม่สนุกไปกับเกม เขาก็ไม่อยากซื้อ แต่ถ้ามันมีภาษาที่เขารู้ สามารถเข้าใจได้ทุกสิ่งอย่าง มันทำให้เขารู้สึกสนใจมากขึ้นด้วย นี่คือการขยายตลาด”

ซอสสูตรลับ

“ปกติการแปลก็จะต้องยึดตามบุคลิกของตัวละครนั้นๆ และความถูกต้องของภาษาเป็นหลักอยู่แล้ว แต่ว่าในการแปลอะไรพวกนี้ เราจะใส่ความเป็นตัวเองไปด้วยในบางที อย่าง Cyberpunk ที่เป็นคำสบถของตัวละครหนึ่งในเกม ที่คนแชร์แซวๆ กันเยอะๆ นั่นก็ของผมเองครับ”

AAA ในดวงใจ

“งานที่เคยผ่านมา ถ้าให้ผมเลือกในตอนนี้ผมชอบ The Last of Us Part II ที่สุด เพราะมันเป็นเกม AAA เกมแรกที่ผมแปล และเป็นเกมที่ผมวางรากฐานเอาไว้ก่อนจะส่งให้คนอื่นทำต่อ เพราะในตอนนั้นผมต้องโดดมาดูแล Cyberpunk เป็นหลัก อีกอย่างเพราะ The Last of Us Part II ผลตอบรับของมันเกือบที่จะสมบูรณ์แบบเลย ส่วนหนึ่งมันเป็นเรื่องของเวลาด้วย มีเวลาให้ทำพอสมควร รวมถึงลูกค้ามีข้อมูลให้เยอะมาก ส่งเป็นสกรีนช็อต ส่งคัตซีนต่างๆมาให้ดู คัตซีนเขาส่งทุกตัวมาให้ดูเลยนะ มันทำให้เราทำงานง่ายขึ้น และงานออกมาก็ค่อนข้างสมบูรณ์แบบครับ”

เวลาไม่อยู่ข้างเรา

กระบวนการแปลทุกอย่างจะเริ่มก็ต่อเมื่อบริษัทผู้พัฒนาเขาเขียนบทเสร็จแล้ว เพราะฉะนั้นช่วงที่เขาพัฒนาเกมในส่วนอื่น เท่ากับว่าเราต้องทำงานแข่งกับเวลาที่เขาจะต้องรีบทำเพื่อวางขายด้วย อย่าง Cyberpunk ก็ใช้เวลาทำซับไป 1 ปี กับ 2 เดือน มันเหมือนจะนานนะ แต่ด้วยปริมาณของงานมันเยอะมาก จริงๆ ที่งานมันออกมาแล้วมีบางส่วนที่ตกหล่นบ้าง ส่วนหนึ่งก็เพราะเรื่องของเวลาด้วย เวลาที่เขาให้มาค่อนข้างจะกระชั้นมาก จนบางครั้งผมต้องรีบตรวจ เพื่อส่งให้ทันที่เขาต้องการ เพราะบางทีมันเลื่อนไม่ได้เลย พยายามต่อรองด้วยการให้ Project Manager ไปต่อรองกับทาง CD Projekt Red ว่าขอเลื่อนตรงนี้จริงๆ เพราะมันเยอะมาก และ มันมีรายละเอียดเยอะ ซึ่งเขาก็บอกว่าเลื่อนไม่ได้ ต้องส่งวันนี้เท่านั้น ทำให้บางทีงานที่ออกไปมีคุณภาพที่ดร็อปลง เนื่องจากเวลาที่มันกระชั้นมากจริงๆ

ในวงการนักแปลจะมีจำนวนคำที่เฉลี่ยแปลต่อวัน ประมาณสองพันคำ ไปจนถึงสองพันห้าร้อยคำ สามพันคำ แต่สำหรับ Cyberpunk บางครั้งวันนึงผมทำสี่พันคำ เพราะเวลามันไล่เข้ามา ยังดีที่ว่ามันมีช่วงที่เกมเขาเลื่อนจำหน่ายหลายครั้ง ที่ช่วยชีวิตเอาไว้ เพราะถ้าไม่เลื่อนแล้วเป็นกำหนดการเดิมก็คงจะลำบาก และคุณภาพของซับที่ออกมาน่าจะแย่กว่านี้

เมื่อกระบวนการแปลมันควบคู่กันไปกับกระบวนการพัฒนาเกมส่วนอื่น ๆ ด้วย มันก็กลายเป็นอุปสรรค หนึ่งคือเราไม่ได้เล่นไปด้วยแปลไปด้วย สอง resource(วัตถุดิบ) ที่เขาให้มา มันทำงานยากหน่อย สามคือเวลาเลย

อยู่ที่เธอนั้นจะกล้าเปิด

บางครั้งความยากจะอยู่ที่ resources ที่ลูกค้าให้มา ถ้าลูกค้าไม่หวงข้อมูล การแปลก็จะง่ายกว่า สื่ออารมณ์ได้ถูกต้องกว่า อีกเรื่องหนึ่งคือสรรพนาม เพราะภาษาไทยเป็นภาษาที่มีสรรพนามหลากหลายมาก อย่างภาษาอังกฤษ สรรพนามบุรุษที่หนึ่งก็จะมี I ที่สองก็ You ซึ่งมันเป็นคำเดียว แต่ของภาษาไทยมันไม่ใช่มันจะมีเป็น ผม ฉัน ข้า เอ็ง กู อะไรแบบนี้

อีกเรื่องคือระดับของภาษาครับ ภาษาไทยจะมีระดับความอาวุโสเข้ามา ถ้าคนเล่นเกมเห็นก็จะมีบางท่อนที่ เด็กพูดกับผู้ใหญ่ แต่ภาษาเหมือนเพื่อนพูดกันเอง ดันใช้ภาษาระดับเดียวกัน อะไรแบบนี้ เพราะว่าบางที resources ที่เขาให้มาก็ไม่ได้บอกละเอียดว่าคนนี้เป็นเด็ก คนนี้เป็นผู้ใหญ่ บางทีเป็นประโยคมา เป็นแม่คุยกับลูก แต่ว่าเขาไม่มีรายละเอียดมาให้ พอแปลออกมามันก็เลยไม่เที่ยงอย่างที่ควร

ส่วนมากสคริปต์ที่เขาให้มา จะเป็นสคริปต์ที่เขาเอาไปโปรแเกรมมิ่งแล้วก็ปรับเข้ากับเกมเลย บางทีตัวละครจะมีชื่อ บางตัวเป็น NPC ชาวบ้านหนึ่ง ชาวบ้านสอง เขาก็จะให้มาว่านี่ผู้หญิง ผู้ชาย แต่จะไม่ได้บอกระดับอายุ ไม่มีการบอกความสัมพันธ์ของสองคนนี้ ซึ่งบางครั้งในประโยคมันจะมีที่เห็นแล้ว โอเค สองคนนี้เป็นแม่ลูก สองคนนี้เป็นเพื่อนกัน แต่บางประโยคไม่มีเลย มันมาห้วนๆ แต่พอมันจบออกมาเป็นงานแล้ว คนที่เล่นก็ อ้าว ทำไมสองคนนี้แม่ลูกกันแล้วคุยแบบนี้

ความหวังหมู่บ้าน

ถ้าเกมไหนที่มีการประกาศว่าจะมีการทำซับภาษาไทย เกมนั้นมันจะมีการพูดถึงมากๆในหมู่คอมมูนิตี้เกมเมอร์คนไทยขึ้นมาทันทีครับ ต่อให้บางครั้งเกมนั้น คนอาจจะไม่ได้นิยมมาก เช่นเกมแรกที่ผมแปล มันเป็นเกมที่ค่อนข้างอินดี้ แต่พอมีคนรู้ว่าเกมนี้มันมีซับไทยปุ๊บ คนก็ให้ความสนใจมากขึ้นกว่าที่ัมันน่าเป็นจะเป็น แล้วแน่นอนว่ามันต้องมีความคาดหวังว่าทีมแปลจะต้องแปลออกมาได้ดี ซึ่งก็เหมือนการกดดันอีกทางนะครับ

ส่วนในเกม Cyberpunk ระหว่างทำก็กังวลตลอดเลยครับ อย่างที่บอกว่าทีม CD Projekt Red ค่อนข้างเก็บทุกอย่างเป็นความลับมากๆ ทำให้ resources ที่เขาให้มามันจำกัด เวลาที่เขาให้ก็ค่อนข้างจำกัด ก็ทำให้กดดันซ้ำไปอีก แล้วยังต้องเร่ง performance ตัวเองขึ้นไปอีก

แค่เอื้อมแต่เอื้อมไม่ถึง

อยากบอกว่าทำงานนี้ ไม่ได้เล่นเกมก่อนชาวบ้านเขานะ หลายๆ คนอาจจะเข้าใจว่าถ้าเราได้แปลจะได้เล่นเกมก่อน (หัวเราะ)

เราไม่ได้เล่นเกมเลยแม้แต่น้อย เรื่องการแปล อยู่ที่ลูกค้าแต่ละรายเลยว่าเขาจะส่งข้อมูลยังไงมาให้เรา มีทั้งเป็นสกรีนช็อต หรือคัตซีน แต่อย่าง Cyberpunk ต้องบอกว่า CD Projekt Red เขาค่อนข้างอยากจะเก็บทุกอย่างเป็นความลับ แบบลับมากๆ ก็เป็นเหตุผลที่ว่าการแปลในบางครั้งมันไม่สม่ำเสมอ แปลออกมาแล้วอารมณ์ไม่ตรงกับตัวละคร

ภาษาไทย เป็นภาษาที่ ภาษาเขียนกับภาษาพูดมันต่างกันมาก เทียบกับภาษาอังกฤษแล้ว ภาษาเขียนกับภาษาพูดจะคล้ายกันกว่า ทำให้เรื่องของการสื่ออารมณ์ก็จะมีดร็อปไปบ้าง

แม้กระทั่งการได้ดูคัตซีนของเกม ตอนทำ The Last of Us Part II นี่ได้ดูก่อน แต่ก็ไม่ใช่คัตซีนตัวสมบูรณ์แบบ จะเป็นคัตซีนดราฟท์ที่ตัวละครเป็นตัวแข็งๆลอยไปลอยมาอยู่เลย เพียงแต่เราได้ฟังตัวบทสนทนาเท่านั้น ถ้าได้เล่นก่อนคือเขาต้องทำเสร็จมาก่อน มันต้องเสร็จถึงขั้นพร้อมวางจำหน่ายแล้ว ซึ่งมันเป็นไปไม่ได้ครับ มันเป็นเรื่องของธุรกิจของเกมครับ

ผลงานที่อยากย้อนกลับไปแก้ไข

ถ้าตอนนี้ก็คงเป็น Cyberpunk นี่แหละครับ อยากจะแก้เหมือนกันนั่งเล่นๆไปก็อยากจะแก้งานนี้ให้ดีขึ้น ก็อาจจะต้องแก้อยู่หลายจุดเหมือนกันครับ โดยเฉพาะในเรื่องของอารมณ์ของการใช้ภาษามากกว่า เพราะบางทีอารมณ์มันไม่ตรงแบบนั้น

ผมก็อ่านคอมเม้นท์เหมือนกันนะ เพื่อปรับปรุงงาน แต่ถามว่าท้อไหม ไม่นะครับ เพราะเราเข้าใจว่าเขาไม่รู้กระบวนการของงาน หรือเบื้องหลังมันเป็นยังไง แต่ผมก็เก็บเอาทุกคอมเม้นท์มา และก็มานั่งคิดว่าเราก็ควรแก้จุดนี้จริงๆ ก็มีบางจุดที่เขาไม่เข้าใจจริงๆ เราก็จะมีคอมเม้นท์อธิบายให้เขาเข้าใจได้ ซึ่งพอได้อธิบายเขาก็เข้าใจได้ว่า เขาก็เข้าใจถึงเหตุผลของเรา ว่ามันเป็นแบบนี้เพราะอะไร

คำถามที่ตอบไม่ได้

เจอบ่อยคือคำถามในเรื่องตอนจบของเกมครับ แต่เราบอกไม่ได้ไง เพราะทำสัญญาไปแล้ว ก็บอกไปตรงๆไปเลยว่าบอกไม่ได้ ถ้าอยากให้บอกก็ต้องแลกกับการโดนเขาฟ้อง ซึ่งมันไม่คุ้ม ไม่ใช่แค่เนื้อเรื่องที่บอกไม่ได้ แม้แต่เกมไหนที่จะมีซับไทย แต่ผู้พัฒนาเขายังไม่ประกาศ ผมก็พูดไม่ได้เหมือนกัน ต่อให้ประกาศแล้วว่าเกมนี้มีภาษาไทย ก็บอกได้เพียงแค่ว่า โอเคผมทำงานนี้

อยากเล่น ไม่อยากแปล

เอาตรงๆนะ เกมไหนที่ผมอยากเล่นมากๆ ผมจะไม่อยากรับทำแปล อย่างก่อนหน้านี้ผมเกือบจะได้ทำ Ghost of Tsushima แล้วนะ แต่ผมก็โยนให้อีกคนไปเลย ผมอยากเล่นเกมนี้มาก เพราะผมไม่อยากรู้สปอยล์ก่อน นั่นเป็นเหตุผลครับ เกมไหนอยากเล่นมากผมไม่อยากแปลซับเกมนั้นเลย เราไม่อยากสปอยล์เนื้อเรื่องตัวเอง

ความคาดหวัง

ที่ตั้งเป้าหมายไว้คืออยากให้มีชื่อของตัวเองขึ้นอยู่บนเครดิตในเกมที่มันเป็นกระแส เป็นเกมที่ใหญ่ เกมที่ทุกคนต่างเฝ้ารอ ถ้ามีชื่อเราอยู่บนนั้นก็คงภาคภูมิใจ

แล้วก็อยากฝากช่องทางการติดตามผมใน Twitch ชื่อ ppk_ ผมใช้ช่องทางตรงนี้ในสตรีมเกมเป็นงานอดิเรกครับ

#careerpath #everydayimpossible #เรื่องเล่นเราจริงจัง 

About Author